-ზეკომპიუტერმა თამაში უფრო ხელმისაწვდომიც გახადა. მოთამაშეს შეეძლო მყისიერად დაეწყო ახალი დარიგება, დაბრუნებოდა რთულ მდგომარეობას და უკეთ გაერჩია, რომელი სვლა იყო ნამდვილად სასარგებლო და რომელი მხოლოდ შესაძლებელი.
Solitaire არის ერთი მოთამაშისთვის განკუთვნილი კარტის თამაშების ზოგადი სახელწოდება, სადაც დასტა გარკვეული წესებით ეწყობა, შედეგი კი ბარათების რიგზე, ლოგიკასა და მოთმინებაზეა დამოკიდებული. დღეს ეს სიტყვა ხშირად კომპიუტერულ Klondike-ს უკავშირდება, თუმცა Solitaire-ის ტრადიცია ბევრად უფრო ფართო და ძველია: ის მოიცავს თამაშებს, სადაც შემთხვევითობა, სტრატეგია და სირთულე განსხვავებულად არის დაბალანსებული.
თამაშის ისტორია
კარტის ფესვები და პირველი ფორმები
Solitaire-ის თამაშების გაჩენის ზუსტი თარიღი უცნობია, რადგან ადრეული კარტის გასართობები დიდი ხნის განმავლობაში ზეპირ და საოჯახო ტრადიციაში არსებობდა. კარტების დალაგებაზე დაფუძნებული თამაშები ჩნდებოდა იქ, სადაც სათამაშო კარტი უკვე გავრცელებული იყო, მაგრამ ჩვეულებრივი პარტიისთვის პარტნიორი ყოველთვის არ მოიძებნებოდა. ერთი მოთამაშე დასტას წესრიგის, ყურადღებისა და გამოთვლის ამოცანად იყენებდა.
ევროპულ კულტურაში Solitaire-ის თამაშები XVIII და XIX საუკუნეებში უფრო შესამჩნევი გახდა. მათ მხოლოდ თამაშად კი არა, სახლსა თუ სალონში მშვიდ საქმიანობადაც აღიქვამდნენ. სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა სახელწოდება დამკვიდრდა: ფრანგულ ტრადიციაში patience მოთმინებას უსვამდა ხაზს, ხოლო ინგლისური solitaire მარტო სათამაშო თამაშს ნიშნავდა.
ადრეული Solitaire თამაშები მრავალფეროვანი იყო. ზოგი თავსატეხს ჰგავდა, სადაც თითქმის მთელი ინფორმაცია თვალსაჩინო იყო და მოთამაშე მოქმედებების თანმიმდევრობას ითვლიდა. ზოგი უფრო შემთხვევითობაზე იყო დამოკიდებული: კარტების ნაწილი დასტაში რჩებოდა და პარტიის შემდგომი განვითარება მხოლოდ ახალი კარტების გახსნის შემდეგ ხდებოდა ნათელი.
Solitaire ყოველდღიურობასა და კულტურაში
XIX საუკუნეში Solitaire ერთ-ერთ ყველაზე მოსახერხებელ კარტის გასართობად დამკვიდრდა. მას არ სჭირდება კომპანია, ფსონებზე საუბარი, გუნდები ან სწრაფი ტემპი. საკმარისია მაგიდა, დასტა და წესების ცოდნა. სწორედ ამ ხელმისაწვდომობამ გახადა თამაში პოპულარული მათთვის, ვისაც შესვენების შევსება, დამშვიდება ან ყურადღების გამოცდა სურდა.
Solitaire-მა სიმბოლური მნიშვნელობაც შეიძინა. ლიტერატურასა და ყოველდღიურ კულტურაში კარტის გაშლა ხშირად უკავშირდებოდა ლოდინს, ფიქრს და შემთხვევითობაში წესრიგის დანახვის მცდელობას. ზოგჯერ მას თითქმის მკითხაობის მსგავსად აღიქვამდნენ, თუმცა თამაშის წესები და წინასწარმეტყველების პრაქტიკა ერთი და იგივე არ არის.
დროთა განმავლობაში Solitaire-ის მდგრადი ოჯახები ჩამოყალიბდა. Klondike სამუშაო ველზე, მარაგსა და საფუძვლებზეა აგებული; FreeCell თითქმის მთელ ინფორმაციას ხილულს ხდის და პარტიას ლოგიკურ ამოცანად აქცევს; Spider Solitaire გრძელ მიმდევრობებს მოითხოვს; Pyramid კი განსაზღვრული ჯამის მქონე წყვილების მოცილებას ეფუძნება. წესები განსხვავებულია, მაგრამ იდეა ერთია: ქაოსიდან სტრუქტურის შექმნა.
ციფრულ ეპოქაში გადასვლა
Solitaire-ის თამაშებმა ნამდვილი მასობრივი ცნობადობა პერსონალური კომპიუტერების გავრცელებასთან ერთად მოიპოვა. თამაში, რომელიც ადრე ხელით უნდა გაშლილიყო, ეკრანს იდეალურად მოერგო: პროგრამა თვითონ ურევდა დასტას, ამოწმებდა დასაშვებ სვლებს, სწრაფად იწყებდა ახალ პარტიას და მაგიდაზე ადგილს არ იკავებდა.
პოპულარულ ოპერაციულ სისტემებში ჩაშენებულმა ვერსიებმა განსაკუთრებული როლი ითამაშა. ბევრი მომხმარებლისთვის კომპიუტერული Klondike Solitaire-თან პირველი შეხვედრა იყო. ის მარტივი, გასაგები და მუდამ ხელმისაწვდომი იყო, ხოლო მოკლე თამაშები თანდათან ასწავლიდა, როდის უნდა გახსნილიყო კარტი, როდის გათავისუფლებულიყო სვეტი და როდის გადასულიყო კარტი საფუძველზე.
ციფრულმა ვერსიებმა შეცდომების მიმართ დამოკიდებულებაც შეცვალა. შესაძლებელი გახდა სვლის დაბრუნება, პარტიის შენახვა, სირთულის არჩევა და შედეგების შედარება. ამიტომ Solitaire უფრო მეტად დაემსგავსა თავსატეხს, რომლის გადაწყვეტაც უფრო სუფთად, სწრაფად ან ნაკლები ზედმეტი სვლით შეიძლება.
დღეს Solitaire არსებობს ბრაუზერებში, მობილურ აპებში და კლასიკურ კარტის ნაკრებებში. ის ინარჩუნებს მთავარ უპირატესობას: პარტიას მოწინააღმდეგე არ სჭირდება და მოკლე შესვენებაში ადვილად ეტევა, მაგრამ ყურადღებიანი მოთამაშისთვის საკმარისი სიღრმეც აქვს. მისი ძირითადი იდეა მარტივია: შემთხვევითი დარიგებიდან თანდათან უნდა აშენდეს წესრიგი.